ลูกกลัวคนแปลกหน้า ไม่ใช่เรื่องแปลก แล้วอาการมันเป็นยังไง?
“ลูกกลัวคนแปลกหน้า ไม่ใช่เรื่องแปลก! แล้วลูกกำลังเป็นอะไร?” หากคุณพ่อคุณแม่กำลังสงสัยกับคำถามนี้อยู่ ขอให้วางใจได้เลยค่ะ เพราะ อาการลูกกลัวคนแปลกหน้า ไม่ใช่สัญญาณของปัญหา แต่เป็นหนึ่งในหมุดหมายพัฒนาการที่สำคัญ ที่บอกว่าลูกน้อยของคุณกำลังเติบโตอย่างสมวัย และมีความผูกพันที่แข็งแรงกับคนในครอบครัว
ลูกกลัวคนแปลกหน้า เกิดจากอะไร
พฤติกรรมนี้มักเริ่มปรากฏในช่วงวัย 7-9 เดือน ซึ่งเป็นช่วงที่สมองของลูกพัฒนาไปถึงจุดที่สามารถจดจำใบหน้าของพ่อแม่และคนใกล้ชิดได้อย่างแม่นยำ พูดง่าย ๆ คือ ลูกฉลาดขึ้น สังเกตสิ่งรอบตัวเก่งขึ้น จนแยกออกแล้วว่าใครคือ “คนของหนู” และใครคือ “คนที่ยังไม่รู้จัก”
เมื่อเจอหน้าคนที่ไม่คุ้นเคย สมองน้อย ๆ ของลูกจึงตีความว่านี่คือสถานการณ์ที่ต้องระวังตัว จึงแสดงออกด้วยการร้องไห้ หันหน้าหนี หรือซุกตัวเข้าหาอกแม่ให้แน่นที่สุด และอาการนี้อาจต่อเนื่องไปจนถึงวัยเตาะแตะ ช่วงอายุประมาณ 1-2 ขวบ ได้เช่นกัน โดยความรุนแรงและระยะเวลาจะแตกต่างกันไปในเด็กแต่ละคน ขึ้นอยู่กับพื้นฐานอารมณ์และการปรับตัวของแต่ละคน
สัญญาณที่บอกว่าลูกกำลังกลัวคนแปลกหน้า
- ร้องไห้เสียงดังทันทีที่คนแปลกหน้าเข้าใกล้หรือพยายามอุ้ม
- หันหน้าหนี ไม่ยอมสบตา
- เกาะแม่หรือผู้เลี้ยงดูแน่น ไม่ยอมห่าง
- หลบไปซ่อนหลังขาพ่อแม่ (ในเด็กที่คลานหรือเดินได้แล้ว)
6 วิธีรับมือ เมื่อลูกกลัวคนแปลกหน้า
- ทำความเข้าใจและยอมรับ ว่านี่คือพัฒนาการปกติของวัยนี้ ไม่ใช่นิสัยติดตัวถาวร ยิ่งพ่อแม่เข้าใจ ก็ยิ่งรับมือได้ใจเย็นขึ้น
- ค่อย ๆ แนะนำคนคุ้นเคยให้ลูกรู้จักทีละนิด เช่น ให้ญาติผู้ใหญ่รักษาระยะห่างก่อน ทักทายเบา ๆ หรือให้เวลาลูกสังเกตอยู่ห่าง ๆ จนรู้สึกปลอดภัย
- อยู่ใกล้ ๆ ลูกเสมอเมื่อเจอคนไม่คุ้นเคย เพื่อให้ลูกรู้สึกอุ่นใจว่ามีพ่อแม่คอยปกป้องอยู่ หากลูกยังต่อต้าน ไม่ควรฝืน ให้พาออกจากสถานการณ์นั้นก่อน
- หลีกเลี่ยงคำตำหนิเชิงลบ อย่าตัดสินว่าลูก “ขี้กลัว” หรือ “ขี้อาย” ต่อหน้าลูก เพราะจะยิ่งบั่นทอนความมั่นใจและทำให้ลูกต่อต้านมากขึ้น
- พาลูกออกไปเจอโลกกว้างบ่อย ๆ ไม่ว่าจะเป็นสวนสาธารณะ ห้างสรรพสินค้า หรือกิจกรรมครอบครัว การได้เจอผู้คนหลากหลายทีละนิดจะช่วยให้ลูกค่อย ๆ ปรับตัวได้เอง
- ใจเย็นและให้เวลา เพราะเด็กแต่ละคนใช้เวลาปรับตัวไม่เท่ากัน แต่เชื่อได้ว่าเมื่อลูกโตขึ้น อาการนี้จะค่อย ๆ จางหายไปตามธรรมชาติ
โดยทั่วไปแล้ว อาการกลัวคนแปลกหน้าจะค่อย ๆ ดีขึ้นเองเมื่อลูกอายุประมาณ 2 ขวบ แต่สิ่งสำคัญที่สุดที่พ่อแม่ทำได้ตลอดช่วงเวลานี้ คือการเป็น “พื้นที่ปลอดภัย” ให้ลูกกล้าเปิดใจในจังหวะของตัวเอง ไม่เร่งรัด ไม่กดดัน สื่อสารกับลูกอย่างค่อยเป็นค่อยไป ดูวิธีสื่อสารแบบเป็นพื้นที่ปลอดภัยให้ลูกที่นี่
เมื่อลูกพร้อม ต่อยอดความมั่นใจให้ไปได้ไกลกว่าเดิม
เด็กที่เติบโตมาพร้อมความรู้สึกปลอดภัยและได้รับเวลาปรับตัวอย่างเหมาะสม มักจะกลายเป็นเด็กที่กล้าเปิดใจเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ได้ง่ายขึ้นในระยะยาว หนึ่งในทักษะที่พ่อแม่ยุคใหม่นิยมเริ่มปลูกฝังให้ลูกตั้งแต่เนิ่น ๆ ก็คือ ภาษาอังกฤษ
สำหรับเด็กที่ยังต้องการเวลาปรับตัวกับคนใหม่ ๆ การเริ่มต้นด้วย คอร์สเรียนภาษาอังกฤษออนไลน์แบบตัวต่อตัว (1-on-1) กับครูต่างชาติของ 51Talk ถือเป็นทางเลือกที่อ่อนโยนและเหมาะสมมาก เพราะลูกได้เรียนอยู่ในพื้นที่คุ้นเคยอย่างบ้านตัวเอง มีพ่อแม่อยู่ใกล้ ๆ ได้ในทุกคาบเรียน ได้ค่อย ๆ สร้างความคุ้นเคยกับครูคนเดิมอย่างสม่ำเสมอ แทนที่จะต้องเผชิญหน้ากับคนแปลกหน้าจำนวนมากในคราวเดียวแบบห้องเรียนกลุ่มใหญ่ ทำให้ลูกได้ฝึกความกล้าแสดงออกไปพร้อม ๆ กับพัฒนาทักษะภาษาอังกฤษอย่างเป็นธรรมชาติ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับลูกกลัวคนแปลกหน้า
ลูกกลัวคนแปลกหน้า เริ่มเมื่อไหร่ และหายเมื่อไหร่ มักเริ่มในช่วงอายุ 7-9 เดือน และค่อย ๆ ดีขึ้นเองเมื่อเด็กอายุประมาณ 2 ขวบ โดยระยะเวลาจะแตกต่างกันไปในเด็กแต่ละคน
ลูกกลัวคนแปลกหน้าผิดปกติหรือไม่ ไม่ผิดปกติ เป็นพัฒนาการปกติที่แสดงว่าลูกมีความผูกพันที่ดีกับพ่อแม่หรือผู้เลี้ยงดูหลัก
ควรบังคับให้ลูกทักทายหรือเข้าหาคนแปลกหน้าไหม ไม่ควรฝืนหรือบังคับ เพราะจะยิ่งทำให้ลูกเครียดและต่อต้านมากขึ้น ควรให้เวลาลูกปรับตัวเองตามจังหวะที่สบายใจ
เริ่มสร้างความมั่นใจให้ลูกไปพร้อมกับภาษาอังกฤษ ตั้งแต่วันนี้
ทุกก้าวเล็ก ๆ ของลูกในการก้าวข้ามความกลัว คือรากฐานสำคัญของความมั่นใจในอนาคต 51Talk พร้อมเป็นเพื่อนร่วมทางในการสร้างความมั่นใจให้ลูกน้อย ผ่านคอร์สเรียนภาษาอังกฤษออนไลน์ตัวต่อตัวกับครูต่างชาติ เรียนได้ทุกที่ ทุกเวลา ในบรรยากาศที่อบอุ่นและปลอดภัยเหมือนอยู่บ้าน